1393/6/26 1268

آیا مطالعه کتاب های دیجیتال نیز به همان میزان کتاب های کاغذی عمیق و موثر است؟

مطالعه کتاب های دیجیتال، یادگیری سطحی یا عمیق؟


امروزه با همه گیر شدن استفاده از ابزارهای دیجیتال، آموزش و یادگیری نیز تحت تاثیر انقلاب تکنولوژیکی قرار گرفته است. کتابهای دیجیتال، رفته رفته رواج بیشتری پیدا می کنند. بسیاری از ناشران اگر به طور کلی چاپ کتاب های کاغذی را کنار نگذاشته باشند، دست کم انتشار کتاب های دیجیتال را هم در دستور کار خود قرار داده اند. اما سوال اینجاست که آیا مطالعه کتاب های دیجیتال نیز به همان میزان کتاب های کاغذی عمیق و موثر است؟
 
پژوهش های زیادی در این زمینه انجام شده است از جمله تحقیقی که توسط هیتر راچلین شوگر و جردن شوگر در دانشگاه وست کستر1 نشان می دهد تاثیر مطالعه کتاب های کاغذی بیشتر و ماندگار تر از مطالعه کتاب های دیجیتالی است. این محققان دریافته اند که یادگیری عمیق تر از طریق کتاب های کاغذی بیشتر فراهم می شود. در تحقیقات بیشتر این محققان دریافته اند که مطالعه کتاب های دیجیتال به خصوص به سبب عوامل حواسپرتی از قبیل بوق ها، شکل ها و پیغام هایی که گاه به گاه در صفحه ظاهر می شوند، با حواس پرتی همراه است. به این ترتیب وقتی دانش آموزان  سرگرم مطالعه کتاب های کاغذی هستند عوامل حواسپرتی کمتری دارند و بیشتر روی مباحثی که می خوانند متمرکز می شوند.
 
از سوی دیگر دانشجویان و خوانندگان بزرگسال نیز مهم ترین خصوصیت برتری دهنده کتاب های کاغذی به دیجیتال را امکان یادداشت برداری و حاشیه نویسی می دانند. در تحقیق دانشگاه ایالتی سن جونز2، یک پرسشنامه توسط 527 دانشجو تکمیل شده است که 57% از پاسخگویان اعلام کرده اند که مطالعه کتاب های کاغذی را ترجیح می دهند. 35% از آنها به قابلیت حاشیه نویسی و یادداشت برداری در کتاب های کاغذی اشاره کرده بودند در حالیکه تنها 6 % از کسانی که کتابهای دیجیتال را دوست داشتند از چنین قابلیتی برخوردار بودند.
 
با این حال پژوهشگران این حوزه اذعان دارند که ممکن است این علاقه در آینده تغییر کند مهم ترین دلیل برای امکان تغییر این علاقه به کتاب های کاغذی، آموزش بیشتر در زمینه استفاده از امکانات بالقوه کتاب های دیجیتالی عنوان شده است. بسیاری از کسانی که کتاب های دیجیتال می خوانند هنوز نمی دانند چه امکاناتی در دسترس دارند. روش استفاده از امکانات یادداشت برداری، حاشیه نویسی، هایلایت کردن مطالب مهم مورد نظر و غیره را بلد نیستند. در این زمینه ماریان ولف3 نویسنده کتاب تاریخ مطالعه، بر این باور است که گسترش روز به روز اپلیکیشن ها و ابزارک های دیجیتال به زودی به افرادی که کتاب های دیجیتال مطالعه می کنند، قابلیت های بیشتری برای مطالعه عمیق و یادگیری موثر خواهند بخشید و این مسئله نیاز به زمان و آموزش و سواد دیجیتالی دارد. او در کتاب خود به یک تحقیق معتبر ارجاع می دهد که دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی وقتی مورد آموزش دیجیتال قرار گرفتند، یادگیری عمیق تر و بیشتری از مطالعه دیجیتال کسب کردند. یعنی آموزش می تواند نقش تعیین کننده ای در میزان بهره گیری از منابع مطالعاتی دیجیتال داشته باشد.
 
کسب مهارت های جدید: سواد دیجیتالی
به نظر می رسد مطالعه دیجیتال بیش از هر چیز به کسب مهارت های جدید بستگی داشته باشد. واضح است که بدون کسب مهارت در زمینه استفاده از ابزارهای دیجیتال، استفاده از امکانات تکنولوژیک جدید نه تنها موثر نیست بلکه عمق یادگیری را نیز کاهش می دهد. اریک برمیستر 4 مدیر یک مدرسه که از کتاب های دیجیتالی برای دانش آموزانش استفاده می کند عنوان می کند وقتی به کودکان اجازه داده نمی شود روی کتاب های خود چیزی بنویسیند و باید آنها را صحیح و سالم برای انتقال به دانش آموزان سال بعد نگاه دارند، استفاده از کتاب های دیجیتال و آی پدها به کودکان کمک می کند، به طور آزادانه روی کتاب ها یادداشت بنویسند و طرح بکشند. بدون اینکه نگران از بین رفتن کتاب و کثیف شدن آن باشند. او معتقد است استفاده از کتاب های دیجیتال به دانش آموزان کمک می کند خلاقیت بیشتری داشته باشند و با استفاده از رنگ ها، اشکال و نشانه ها، کتاب ها را برای خود جذاب تر و مطالعه را موثر تر کنند.
 
دیدگاه میانه
به نظر می رسد اینکه کتاب کاغذی یا دیجیتالی کدام یک موثرتر است، موضوع اصلی نباشد. بحث اصلی این است که چگونه عمق و تاثیر مطالعه را افزایش دهیم. بسیاری از دانشجویان در عمل دریافته اند که مهم نیست چه نوع کتابی مطالعه کنند، آنچه واقعا اهمیت دارد، این است که تکنیک های مطالعه موثر را کسب کرده باشند. فارغ از اینکه چه نوع کتابی مطالعه می کنید در صورتی که بتوانید با موضوع و مباحث کتاب درگیر شوید آن زمان است که یادگیری عمیق رخ می دهد. مطالعه سرسری و سطحی کتاب ها نمی تواند منجر به یادگیری عمیق شود بنابراین فرقی ندارد کتاب کاغذی باشد یا دیجیتال، شما باید بیاموزید که چگونه با مباحث کتاب ارتباط ذهنی برقرار کنید.
 
وقت گذاشتن برای درک مطالب، طبقه بندی، ارتباط با آموخته های پیشین، مرتب کردن مباحث از نظر اهمیت و تقدم و تاخر و غیره، اینها مهارت هایی است که شما را به یک خواننده فعال و درگیر تبدیل می کند صرف نظر از اینکه کتابی که می خوانید دیجیتال است یا کاغذی.
پی نوشت ...
1. Heather Ruetschlin Schugar and Jordan T. Schugar of West Chester University
2.  San Jose State University
3. Maryanne Wolf
4. Erik Burmeister
 
منبع:
Korbey, Holly. (2014). Can Students ‘Go Deep’ With Digital Reading?. MindShift

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای آموزش 118
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام آموزش ۱۱۸ و درج لینک www.amoozesh118.com بلامانع می باشد.

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای این وب سایت نمی باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های آموزش

چرا دانش آموزان تقلب می کنند؟

بچه‌های آسمان: نبرد دانش آموزان کره با کنکور

بالا بردن انگیزه تحصیل دانشجویان

تاثیر جوّ و محیط مدرسه بر عملکرد تحصیلی

آموزش نخبه پرور؛ آری یا خیر؟

آموزش پیش دبستانی مهم است

معرفی کتاب: گاه و بی‌گاهی دانشگاه در ایران

کی اولین گوشی هوشمند را برای فرزندمان بخریم؟

احساسات و نیازهای کودکان در مناطق زلزله زده

کودکی دیجیتالی!!

حق آموزش برای همه آری، برای افغان ها خیر؟!

فرق مدرسه‌های جدید و قدیم

بازی خیال و خلاقیت در تصاویر کتب درسی

گفت‌وگو با مخترع «آ با کلاه»

عدالت آموزشی در مدارس ژاپن

مقابله با اضطراب آغاز مدرسه

سازمان ملل متحد و روز جهانی«سوادآموزی»

صنعت جدید رتبه‌بندی دانشگاه‌ها

اکثریت زنان، مدیران مردان

حجم تکالیف مدرسه چقدر باید باشد؟

بدترین سوالات برای بحث و گفتگو

زندگی و آراء فلاسفه آموزشی: ژان ژاک روسو

سرمایه انسانی نقطه پیوند

به بچه‌ها از خشونت و ترور چه بگوییم؟

چطور الگوهای مثبت برای بچه‌ها پیدا کنیم؟

آموزش در شبکه های اجتماعی